Τα υδατογραφήματα είναι μία από τις παλαιότερες τεχνικές ελέγχου ταυτότητας και είναι γνωστά για τη χρήση τους σε φυσικά προϊόντα, όπως τα χαρτονομίσματα. Τώρα τα υδατογραφήματα υπάρχουν και στον ψηφιακό κόσμο. Για παράδειγμα, ένα βίντεο που αγοράζεται σε έναν ιστότοπο βίντεο κατά παραγγελία (VOD) φέρει ένα εξατομικευμένο υδατογράφημα που περιέχει την ταυτότητα του πελάτη, επιτρέποντας τον εντοπισμό της μη εξουσιοδοτημένης διανομής περιεχομένου που προστατεύεται από πνευματικά δικαιώματα.
Το ψηφιακό υδατογράφημα είναι μια πληροφορία που ενσωματώνεται μόνιμα σε ένα ψηφιακό αρχείο, πιστοποιώντας τη γνησιότητα και την πηγή του. Η πληροφορία αυτή μπορεί να είναι ορατή (για παράδειγμα, το λογότυπο ενός τηλεοπτικού καναλιού στη γωνία ενός βίντεο) ή αόρατη (για παράδειγμα, μια ανεπαίσθητη μεταβολή των εικονοστοιχείων σε ένα συγκεκριμένο τμήμα ενός βίντεο). Ένα αόρατο ψηφιακό υδατογράφημα μπορεί να αποκωδικοποιηθεί μόνο από ένα πρόγραμμα υπολογιστή ή μια μηχανή.
Τα ψηφιακά υδατογραφήματα μπορεί να είναι ιδιωτικά (ανιχνεύσιμα μόνο από εκείνους που έχουν το αρχικό αρχείο χωρίς σήμανση ή γνωρίζουν πώς να ερμηνεύσουν τη σημασία της σήμανσης), ή δημόσια (ανιχνεύσιμα και σαφώς κατανοητά, ακόμη και από εκείνους που δεν είναι εξοικειωμένοι με το αρχικό περιεχόμενο).
Τα υδατογραφήματα μπορούν επίσης να είναι είτε εύθραυστα είτε ανθεκτικά, ανάλογα με την αντοχή τους στην αλλοίωση, δηλαδή την ικανότητά τους να αντέχουν τις αλλαγές που γίνονται στα δεδομένα στα οποία είναι ενσωματωμένα. Τα ανθεκτικά υδατογραφήματα θα εξακολουθούν να είναι σε θέση να αποδεικνύουν ή να εγγυώνται την κυριότητα του αρχείου ακόμη και όταν το περιεχόμενο του αρχείου έχει τροποποιηθεί σημαντικά. Τα ορατά υδατογραφήματα είναι γενικά λιγότερο ανθεκτικά.
Τα ψηφιακά υδατογραφήματα χρησιμοποιούνται κυρίως στον τομέα της παραγωγής περιεχομένου πολυμέσων. Ενσωματώνονται σε DVD, CD, λογισμικό, ηλεκτρονικά βιβλία, τηλεοπτικά προγράμματα και, ολοένα και περισσότερο, σε διαδικτυακό περιεχόμενο κάθε είδους (αρχεία ήχου, βίντεο και εικόνας, καθώς και κείμενα και έγγραφα).
Υπάρχουν αρκετοί διαφορετικοί τύποι ψηφιακών υδατογραφημάτων, καθένα από τα οποία έχει διαφορετική ειδική λειτουργία και σκοπό.
- Τα υδατογραφήματα αναγνωριστικού περιεχομένου προσδιορίζουν το προστατευόμενο περιεχόμενο με τη δημιουργία ενός μοναδικού αναγνωριστικού που συνδέεται με ένα συγκεκριμένο έργο που προστατεύεται από πνευματικά δικαιώματα.
- Τα υδατογραφήματα αναγνωριστικού ιδιοκτήτη εμφανίζουν πληροφορίες σχετικά με τον κάτοχο των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας.
- Τα υδατογραφήματα αναγνωριστικού χρήστη αποτρέπουν ή/και εντοπίζουν την πηγή μη εξουσιοδοτημένων αντιγράφων.
- Τα υδατογραφήματα αναγνωριστικού δικτύου ανιχνεύουν την εμπορική διαδρομή του αρχείου προσθέτοντας πληροφορίες σχετικά με τον ραδιοτηλεοπτικό φορέα ή τον διανομέα.
- Τα γενικά υδατογραφήματα χρησιμοποιούνται για πιο γενικές εργασίες, για παράδειγμα, για να δηλώσουν αν ένα αρχείο προορίζεται για εσωτερική, διαφημιστική ή δημόσια χρήση, αν προστατεύεται από πνευματικά δικαιώματα ή αν είναι ελεύθερο προς χρήση, αν είναι πλήρες ή ελλιπές κ.λπ.
Αν θέλετε να χρησιμοποιήσετε ψηφιακά υδατογραφήματα, θα πρέπει να διασφαλίσετε ότι έχετε τις διαδικασίες για την ενσωμάτωση των πληροφοριών στα ψηφιακά αρχεία σας κατά τη διάρκεια της παραγωγής. Θα πρέπει επίσης να αναπτύξετε και να εφαρμόσετε μια βάση δεδομένων εντοπισμού υδατογραφήματος και μια μέθοδο ανίχνευσης.
Όσο πιο ισχυρό είναι το υδατογράφημα, τόσο υψηλότερο είναι το κόστος. Επιπλέον, η ανάθεση ενός μοναδικού υδατογραφήματος σε κάθε αντίγραφο ενός συγκεκριμένου προϊόντος είναι πιο δαπανηρή από το να υπάρχει ένα υδατογράφημα για όλα τα αντίγραφα. Θα πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη το κόστος που συνεπάγεται η εγκατάσταση του λογισμικού αναγνώρισης υδατογραφήματος και η συντήρηση της βάσης δεδομένων αναφοράς, εάν απαιτείται.